tontokaletik

Aste buru honetan, irailaren 11, 12 eta 13n, izango dira aurtengo kalebeheko festak. Iaz bezala blog honek emango dizue festa programaren esklusiba mundiala.

Ostirala 11: kabezudok, patata torrtilla lehiaketa, zahagiardoa eta trikitixa.
Larunbata 12: krosa, zahagiardoa, bertso saioa eta trikitixa.
Igandea 13: herriko dantzariak, txakolin dastaketa eta sardin jatea, bazkaria (paella noski), pelota txapelketaren finalak eta zahagiardoa.

Ez ahaztu klasikoak diren zinta karrera eta ozpinetako piperrak egun hauetan bertan izaten direla. Eta festetako txozna Ugarteko dela eta bera erabiltzen dela bai Aldaban, bai Bediao eta baita ere kalebeheko jaietan.

Asmatu ote dut?????

Aurtengo berrikuntzen artean, frontoi erdian jarri den klausura konbentua da. Franconin haur eskola berria bai dihoa. Eiiiiiinnnnn!!!

Eta azkenik ikus ditzagun kalebeheko festen filosofia isladatzen duen argazki (eskerrik asko Martxeli)batzuk. Bertan agertzen dira haur batzuk buruhaundiak egiten. Horrelakoak dira festa hauek, denok parte hartu beharrekoak.

TX4RL1-ren argazkia

Amaitu berri dira Alegiako festak eta zin dagizuet ez dudala ezertxo ere bideoan grabatu. Garai bateko Alegiako festarekin nahiko beteta geratu nintzen eta bideo-kamera udarako oporretarako gordeta dut. Beraz, erreportai grafikorik ezean, banoa nire burutazioak botatzera.

Ez dakit zer egingo ote genukeen herri honetan, nik behintzat ez, zahagiardorik gabe. Non afaldu bestela? Gogora ekarri behar da gazte asanbladak antolatutako festa alternatiboetan ezarri zela, orain dela 20 ta piko urte, festetan egunero bulebarrean zahagiardoa egiteko parada. Orduan bulebarrean agertu ere egiten ez zirenak, hau da, arrimatuzale ez zirenak,“kinki drogadiktoekin” ez nahaste arren, ohikoak dira gaur egun festetako zahagiardoan ikustea. Prejuzioek makina zahagiardo gal erazi dizkiete, beraien kalterako noski.

Aurten udal jaien egitarauan ez dut mezarik ikusi; zuek? Hori bai, Jesusen bihotza udaletxeko fatxadako talaiatik, plazako mozkor demasen eta pisontzien, begirale eta zaindari izan da. Ni badazpada udaletxeko atze aldetik igarotzen nintzen beti.

Eta bonba japonesak missing? Ez ote da gauzatuko Lukax eta bonben arteko dibortzioa ? Betirako galdu ote dugu herriko plazan polbora usaina? Eskerrak iaz bideoan grabatu nuen. ufff

Arrakasta izan zuen Larraitz auzoan burutu zen herri kirolen emanaldiak. Ez legoke gaizki, herrian txintxHARRIA izeneko harri berezi bat izatea (itxura edo pisuagatik) eta bertara etoretzen diren kilorariak txintxHARRIA jasotzen saiatzea. Ni txintxHARRIAren itxurataz hausnartzen hasiko naiz.

Eta itzela benetan paregabea igandea goizean burutu zen kalejira berezia, garai bateko (herri honetan dena garai batekoa lote?) eta oraingo txistulariez osatutakoa. Txistu hots goxoak, denak alkandora txuriz jantzita eta txapelarekin burua estalita. Ikusgarria. Hainbat herritar eta kanpotarrek larunbat gauean gaupasa egin behar izan zuten kalejira ez galtze arren. Aipatzekoa da, urtero-urtero joxiñazio eta trinik eskainitako aperetifa, moskatela eta pastaz osaturikoa (ude ere bai). Aurtengo berrikuntza txusok lehen aldiz eskainitako kafea izan da.

Eta zer esan, txintxarriaren erreketa kutre ekitaldiari buruz. Ereserki horrek ez dit larru azaleko inongo hilerik zutik jartzen, ezta beste ezertxo ere. Agian datorren urterako ereserkiaren house bertsioa sortu beharko dugu; edo elektronikoa, edo punka, edo trikiti-ereserkia, edo ….. Lehiaketa bat burutu beharko litzateke bertsio berri bat sortzeko eta gaur egun entzuten duguna pipi-hauts kiratsa darion sotana batean izkutatu.

Bi ideia bota ditut behintzat: txintxHARRIA eta ereserki bertsio lehiaketa.

Eta nik bideorik ez dudanez besteek egindakoak enbotatuko dizkizuet. To/No:

Probetxuzko astelehena.

Hemen dituzue GBA09 jaiko azken bi bideoak.

Lehengoan sega pikatzen, igitaiarekin belarra mozten eta txondorraren inguruan lanean agertzen dira hainbat gizonezko.

Eta azken bideo honetan zu agertzen zara, bai zu zerorri. Eta nola ez azken irudietan idazkaria agertzen da.

GBA bigarren edizioan berriro ikusiko gara. Idazkari honen lanak amaitu dira. ERRUKI JAUNA.

Hara non dagoen idazkaria. Zertan ari ote da?

intxurreren argazkia.

GBA09 festaren ohiartzunak oraindik dirauen hontan, beste bi bideo aurkeztu nahi dizkizuet.

Lehenegoan Plazako giroa ikus daiteke; herriko haurrak jolasean (sepia kolorea nagusi denean Adams familia gertu dabilenaren ilusioa antrzematen da), koruko taberna arrakastatsua (ardo porroia makinaren eskutatik pasa zen), denda apaina bere kafetera kuriosoarekin, mami egilea, talo egileak (ummmm ze goxoak), …

Bigarren bideo honetan ibaialdeko giroa ikus daiteke; lo-gela dotorea (nola egingo ote zituzten xirrikiak gurutze eta errosariozar zelatasu horien azpian? morboa eta dena pizten dute), garai bateko kotxe ilada, kifi amerikano paregabe eta bakarra, alpartagilea sagardo eskaintzailea (eskerrik asko xaka), bizikletak, arropak, jaboi egilea, margolaria (aupa sozia), gantxilo egilea,….

GBA09ko bostgarren postera iritsi naiz eta oraindik amaitzeko tajurik ez dito ematen. Bitartean, putxerazo garai hautean auskalo idazkaria non dagoen.

Musikarien bideokin amaituta, gaur alde batetik Amezketako erreka Oria ibaian hiltzen den lekuan arropa garbitzen aritu ziren emakume taldea ikusiko duzue (zin dagizuet errekan ardo botilak zituztela) eta bulebarreko muturrean beste emakume talde bat oheak egiteko artilea astintzen eta koltxoiak egiten. Emakume finak herrian ditugunak, bai horixe dios. Bideo honi, Kupela taldearen Gau giro diskoko Voy a contar un caso abestia sartu dut.

Bigarren bideoa ezkontzari buruzko da. Audio originala utzi dut merezi duelako (niri, besteak beste, irrintziak oilo ipurdiak jartzen dizkit, zer egingo diogu bada).

to be continued…..

Giroa berotzen hasia da GBA09 festan. Uffff. Hemendik aurrerako bideotan, zentsura aplikatuko da blog honetan. Se akabo la fiesta.

Musikariekin zerikusia duten beste hiru bideo dituzue ikusgai. Bat dultzaineroena, ortodoxoagoa eta beste bi espontaneoagoak. Bertan Inma agertzen zaigu protagonista nagusi gisa. Akordeoi eta farandularen erregina. Nabarmentzekoa festa alaitzeko bere ahalmena. Nahi bai Bilbok horrelako Marijaia izan.

Eta bitartean idazkaria missing. Ez ote zituen beraren begiek imajin hauek ikusi? Ni izerditan lanean eta bera patxada ederrean.

Adi hurrengo bideoei, zu agertzen zara eta.

To be continued….

Arrakasta itzela, baino ez GBA09k, ez horixe, baizik eta irakurtzen ari zaren blog honek. Tontokaletik blogaren arrakastak itzala egiten ari zaio igandeko festari. Hau da bisitari eta bisita kopurua. Nabaria zen blog honen goranzko joera, baino inork ez zuen espero hau. Nola kudea (gaur egun dena kudeatu egiten da) ote dezaket arrakasta hau?

Arrakasta honi, etekin ekonomikoa ateratzea izangu dut hoberena.

Norbaitek, talde, taberna, denda, elkarte, kirol talde, musika talde,… tontokaletiken publizitatea egin nahi baduzue prezio bereziren bat geingo dizuet.

Eta norbaitek nahi badu: tontokaletik SALGAI dago. Bloga oso-osorik. Eroslerik?

Bitartean eta GBA09ren bideoekin jarraituz, hemen dituzue musikarekin loturiko beste hiru bideo. Bi, herriko musikari pilo bat kalejira eginez eta bat herriko plazan Eider eta Mirari jende guztia dantzan jartzen. Eider, Mirari: xaladas mas ke xaladas.

Por tzierto, norbaitek ikusi al du idazkaria? Akatarik ez ote duen somatzen ari naiz.

to be continued….

Atzo burutu zen herrian “Garai bateko Alegia” izeneko festa. Festa ostean beti izaten da astelehena. GBA09 jaiarekiko hitz onak besterik ez ditut entzun. Izandako arrakastaren babesean, festaren jarraipenaren gaia hitzetik hortzera dabil. Festa errepikatu behar da? urtero? bi urtez behin? hamar urtero?

Ez legoke gaizki urte bakoitietan GBA festa ospatzea eta bikoitietan EA (Etorkizuneko Alegia) festa. Beraz agian datorren urtean EA10 ospatuko dugu. Nork daki.

Eta idazkariak, idatzizko akta pasatzen didan bitartean (alper xamarra somatzen dut idazkaria) hemen uzten dizuet post saga honen bigarren sarrerako hainbat bideo. Bideo hauek musikarekin zerikusia dutenak dira (bideo gehiago egongo dira, asko bai daude).

Eta ez ahaztu, kantatzen duen herria ez dela inoiz hiltzen. Por tzierto, txintxarrisferako pegata asko ikusi ziren musika tresnetan. hobenak gea!

Bandoa

Doinua: Zuk badakizu gure txikia

Bandoa: mila beatziehun eta
beatzigarren urtian
zeremonia ikusgarriak
Alegriako partian
boda berria zelebratzeko
sanjuanillaren zazpian.
Horrelakorik ez da ikusi
oraindaino bitartian

Bandoak hala agintzen du ta
orain horren arabera
herritar denak jantzi dotore
jetxi zaitezte kalera
gaur bulla egin behar baitegu
“gu alegritarrak gera”
Gure aipamenak izan ditzaten
hemendik ehun urtera

oharra: nik bideoak eta argazkiak gba09 etiketarekin tageatu ditut.

Bikaina eta arrakastatsua. Ezin bestela izendatu gaur Alegian ospatu den festa. “Garai bateko Alegia” izeneko festa bialdikoa izan da. Umorea, parte hartzea, ilusioa, lana, iniziatiba, gogoa, elkar lana, auzolana, … hainbat emozio aipa ditzaket eta seguruenik motza geratuko naizela gaurko ospakizun hau definitzerakoan.

Idazkariak aktak pasa bitartean (ea espabilatzen den) eta bideoak eta idatziak prestatzen ditudan bitartean apertibo gisa baretutako otsoak Gure Gipuzkoan pubilkatutako argazkien entremesarekin hasiko natzaizue egunaren ospakizunaren berri ematen.

Ea, esku artean dudan materiala lehenbailehen txukundu eta sareratzen dudan.

Bitartean, zorionak kultur batzordean aritu den guztiari festa hau antolatzen.

Ondo lo egin

Ekainaren 7an burutuko da Garai bateko Alegia izeneko jaia. Tontokaletik bloga bera ere txuri beltza bi(la)katu da.

Egitaraua

10:30. Bandoa Zazpi Astoren Gainean bertso eskolakoekin.

11:00. Kalejira.

11:00-13:00. Lanak eta eginkizunak.

13:00. Ezkonberriei ongietorria.

14:00. Herri bazkaria eta erromeria.

Txokoz txoko

Kalean gora eta kalean behera. Txorroskileroa, mikeleteak, apaiza, idazkaria, argazkilaria, margolaria, suhiltzailea, artzaina, esnezalea, baserritarrak, ikazkina, makilariak, musikariak, dantzariak, garai bateko ume jolasak, moto eta automobil zaharrak… ibiliko dira.

Bulebarrean. Toka, ohe zaharra astintzea eta jostea, artzaie ardiei ilea mozten, baserritarrak sega pikatzen…

Plazan. Tabernak, denda, sukaldeko lanak: mamie egiten, artoa eta babarruna aletzen…

Txintxarri plazan. Zurgina, kandelagileak, txintxarrigilea.

Ibai aldean. Kalebehera aldera bizikleta konpontzailea, laboreak, xaboia egiten eta arropa garbitzen.

Parte-hartzaileak

Antolatzailea. Kultur Batzordea.

Parte-hartzaileak. Dantza Taldea, Txintxarri abesbatza, Loatzo musika eskola, Zazpi Astoren Gainean bertso eskola, Guraso Elkateko kideak, Txintxarrisferako lagunak, Argazkizaleen Taldea… eta noski, herritarrak.

Argazkian ikus dezakezue txintxarrisferako lehen neokidea, txintxarrigilea bera.

Ekainaren 7an denboran atzeraka egingo dugu Alegian. Egun horretan burutuko baita, garai bateko lanbide eta eginkizunak berreskuratzeko eta gure aurrekoek zituzten ohiturak gogoratuko dituen festa.

Jaia antolatzen duen Kultur Batzordeak, garai hartako jantziekin ateratzeko deia egin diete herritarrei; maonezko galtzak, gona luzeak emakumeek eta alkandorak (zuriak edo beltzak) edo, nahiago bada, artzai-andre jantziak, txapela, mantala, buruko zapia, alpargatak edo abarka eta guzti. Haurrak janzteko, berriz, soineko eta galtza motzak, alkandorak eta galtzerdi luzeak eta zapatak, adibidez.

Herriko kultur batzordea etengabe ideia berriak botatzen ari da. Oraingo honetan, Orhipean Otsagabia gisako jaialdia antolatu nahi da Miatzaren amaieran edo Ekainaren hasierako igande batean.

Jaialdiaren bidez, Alegia orain dela 100 urte nola zen erakutsi nahi da, hau da, denboran 100 urte atzeratuz 1.900. Alegiarren bizimodua zabaldu nahi da.

Jaialdiaren ezaugarriak ikusirik, ahal den pertsona kopuru altuenak parte hartzea komeni da. Horrela antzeman daiteke ikus dezakegun egitarauaren proposamenean:

1.-BANDOA (Egunari hasiera emateko errima eta erritmoarekin)

2.-KALEAN ZEHAR KALEJIRA-KANTU SAIOA ETA LANERA (Txintxarri Abesbatza, herriko musikariak –txistua, atabala, trikitixa, akordeoia, dultzaina, musika eskolako ikasleak… Eta horiekin guztiekin, jaialdian parte hartuko duten hainbat herritar eta nahi duten gainerantzeko guztiak).

3-ORDUKO LANBIDE-EGINKIZUNAK:
-HARIA EGITEN, BOLILLOAK, PUNTUA, GANTXILO, ALPARGATAK…
-SASKIAK, ZUMEZKO AULKIAK KONPONTZEN.
-JABOIA EGITEN, ARROPA GARBITZEN (errekan).
-SEGA ZORROZTEN, BELARRA MOZTEN, META EGITEN.
-TXORROSKILEROA.
-EGURRA LANTZEN (taila…).
-OHEA ASTINTZEN ETA JOSTEN.
-TALOAK EGITEN, ARTOA ETA BABARRUNA ALETZEN…
-PERRATZEN.
-BUZTINEZKO ONTZIAK EGITEN.
-KANDELAK EGITEN.
-UMEAK JOLASEAN: burdinezko uztaiak, soka saltoan, arrantzan…
-TXINTXARRIGILEA.
-IDAZKARI LANAK.
-GOIZEAN ZEHAR ANTZERKI INPROBISAZIOA.

4.EUSKAL EZKONTZA
Ezkonberriak gurdian idiek tiratuta eta kortejoa: arreoa, agintariak, elizgizona (apaiza eta monagiloak), senide eta lagunak, herriko argazkilaria eta herriko musikariak lagunduta. Ezkonberriek ibilbidea egingo lukete goizean zehar lanean aritu direnen bueltan, lagun horiek denak kalejirara batuz.
Herriko plazan ezkonberriei harrera eta bazkaria: ZAHAGIARDOA eta ERROMERIA.

Eta giroa berotzen joateko, hona hemen Orhipean Otsagabia jaialdiko bi bideo:

Kontutan izan, laster batean, horrelako jaialdiak egita alferrikakoa izango dela; berehala izango baidugu denboran bidaiatzeko aukera. Nik bidaia tiketa erosia dut.

Amaitu berri dira kalebeheko jaiak. Ez da ez, denbora askorik pasatzen festa hauek antolatzen. Aurten programarik ere ez da egon. Baina Alegiarrok badakigu, nahiz eta programarik ez izan, gutxi gora behera zer aurki daitekeen eta zein egunetan. Aurtengo hutsune nabarmenena, iaz ere gauza bera gertatu zelakoan nago, zinta karrerarena izan da. Kalebeheko festetako klasiko hau, azken “bi” urtetan soilik herriko festetan egin da. Bueltatuko ote da berriro bere sorlekura?

Ohikoa bihurtzen ari dena igandeko dantzari saio ostean egiten den sardin eta txakolin festa da. Giro bikaina izaten da eta hainbat txakolinzale eta sardinzale bertara hurbiltzen gara. Hemen duzue bideoa, festa oroitzeko. Nabarmentzekoa Beñat Etxetxuriren estiloa txakolina ateratzen.

Ez dakit sardinak Perikitorenak ziren ala ez, baian bereak izaten bukatu zutela argi dago. Ni neronek ere makina eraman nituen txakolinetan igari nere sabelean.

Susmoa dut txintxarrisferaren ateko aldaba astintzen ez ote ari den norbait eta blog berri baten sorkunde hausnartu baten aurrean ez ote gauden.

Asteburu honetan izango dira, irailaren 12tik 14ra, kalebeheko festak. Ostiralean festei hasiera emateko zahagiardoa eta ondoren trikitixa izango dira. Larunbatean 11:30ak inguruan ohiko krosa burutuko da eta nola ez zahagiardoa eta trikitixa. Eta azkenik azken urteetan ohitura bihurtzen ari den sardin erreen jatea eta txakolin dastaketa izango dira igandean, ekitaldi honen aurretik herriko dantzariak arituko dira. Ostean bazkaria eta eguna ezin amaitu zahagiardorik gabe.

Tortilla patata lehiaketa, zinta karrera eta bertso saioa ere ohiko ekitaldiak izaten dira kalebeheko festetan. Ohitura izaten da ere ozpinetako piperrak jatea. Bai ozpinetako piperrak eta ez ibarrako piperrak eta antzeko deitura “arrarorik”.

PD: ez haiz makala iñigo, programarik irakurri gabe honen berri emateko. Ea zenbat ekitaldi asmatzen dituken.

Bibalabirjenetako gehien atsegin dudan ekitaldia sagardo dastaketarena da. Probatzea omen da gauza, baina probatu baino irentsi ez ote dugun egitearen susmoa dut. Irensketaren xarma: deep throat.

Ekitaldi polita da, bulebarrean egiten da eta orokorrean bibalabirjenei hasiera emateko balio izaten du. Probaketa amaitu ostean zahagiardoa egiten da.

Aurten lehenengo aldiz (nire buruak ez badit huts egiten) festak bibalabirjenak baino egun bat lehenago hasi dira. Beti alderantziz sueratzen bait da, alternatiboak ofizialak baino egun bat lehenago hasteko ohitura bai dago.

Hemen duzue bideoa aurtengo ekitaldiari begirada bat emateko. Bertako aktoreen lan bikaina aipatu beharrekoa (jone, marijo, navarro anaiak, balen, josu, pello, ….).

Festetako aurtengo berrikuntza (alegian ere innobatzen dugu) konpartsarena izan da. Hainbat herritarrek bertan parte hartu zuten eta herrian zehar ibili ziren dantzan.

Festak amaitu ziren, udara ere badoa, kalebeheko festak alaitu beharko digute udazkeneko malenkolia.